۹ مرداد؛ گرامی‌روز اهدای خون

بیمارانی هستند که به حمایت مادام‌العمر خون نیاز دارند.

بنابراین اهدای خون یا پلاسما به‌طور منظم برای ایجاد یک منبع ایمن و پایدار از خون و فرآورده‌های خونی، اهمیتی بسیار فراوان دارد.

شعار سازمان انتقال خون ایران؛ اهدای خون، اهدای زندگی؛ شعاری بسیار زیباست.

انتهای پیام

داده‌های واکسن آنفلوآنزای پرندگان شرکت Sinergium در سطح جهانی به اشتراک گذاشته می‌شود

سازمان جهانی بهداشت (WHO) روز دوشنبه اعلام کرد که شرکت سینرجی‌یم بایوتک (Sinergium Biotech) سازنده واکسن آنفلوآنزای پرندگان داده‌های خود را با تولیدکنندگان در کشورهای کم‌درآمد و با درآمد متوسط به اشتراک می‌گذارد تا در صورت بروز همه‌گیری، به سرعت بخشیدن به عرضه عادلانه آن کمک کند.

این شرکت زیست‌دارویی آرژانتینی در مراحل اولیه ساخت واکسن‌های mRNA علیه ویروس H۵N۱ است و متعهد شده یافته‌های خود را با شبکه‌ای از تولیدکنندگان همکار که توسط WHO در اوج شیوع کووید۱۹ برای کمک به کشورهای فقیرتر به‌منظور دسترسی به ابزارهای پزشکی حیاتی ایجاد شد، به اشتراک بگذارد.

تا کنون، WHO به همکاران خود کمک کرده است، اما این نخستین بار است که یکی از شرکت‌ها با واکسن در حالِ ساخت، داوطلب می‌شود تا داده‌های خود را با دیگران سهیم شود.

انتهای پیام

انتشار این مطلب با ذکر منبع «دنیای سلامت و دارو» بلامانع است.

ثبت ۱۴هزار بیمار هموفیلی در کشور و چالش تامین دارو

مدیر مرکز هموفیلی استان تهران با اشاره به این‌که ۱۴هزار بیمار هموفیلی در کشور ثبت شده‌اند و ۴هزار نفر آن‌ها در تهران هستند، بر تامین دارو به‌عنوان نیاز اصلی این بیماران تاکید کرد.

الناز یاری گفت: تامین دارو به‌طور کلی یک چالش برای تمام بیماران به حساب می‌آید. هموفیلی جزو بیماری‌های خاص است و تامین دارو نیز مهم‌ترین چالش بیماران محسوب می‌شود. متاسفانه یکی از دشوارترین دوره‌ها در زمینه تامین داروهای هموفیلی را چند سال اخیر تجربه کردیم.

سال ۱۴۰۲، کمبود و نبود فاکتور ۸ سبب بروز مشکلاتی برای بیماران شد. در حال‌حاضر نیز با کمبود داروهای «فاکتور ۱۳»، «فیبرونوژن» و «هیومیت» مواجه هستیم.

کمبود داروهای فاکتور ۱۳، فیبرونوژن و هیومیت سبب بروز مشکلاتی برای زنان باردار شده است. بیماران فیبرونوژن جزو خفیف‌ترین موارد هموفیلی به حساب می‌آیند؛ به‌نحوی که در مواقعی مانند خونریزی بینی، جراحی لثه یا کشیدن دندان باید از داروی فیبرونوژن استفاده کنند. متاسفانه داروی فیبرونوژن در دسترس نیست و این موضوع سبب بروز صدمات جبران‌ناپذیر می‌شود.

انتهای پیام

راهکارهای پیشگیری از گرمازدگی در طب ایرانی

دکتر نیک‌نفس، کارشناس دفتر طب ایرانی وزارت بهداشت گفت:

در حالت گرمازدگی بدن نمی‌تواند گرمای اضافی خود را دفع کند، در نتیجه دمای بدن افزایش می‌یابد که می‌تواند باعث آسیب به سایر اندام‌های بدن شود؛ شایع‌ترین علامت گرمازدگی سردرد است که گاهی با تشنگی شدید، خشکی دهان و چشم و گاهی نیز با حالت تهوع و سنگینی سر همراه است.

استفاده از مایعات به اندازه کافی و عرقیاتی که طبع خنک‌تر دارند مثل عرق کاسنی، شاتره، و. انواع شربت‌های سنتی مثل خاکشیر، بالنگ­ و استفاده از تخم خرفه به­ تنظیم حرارت بدن و پیشگیری از گرمازدگی کمک زیادی می‌کند.

کودکان، خانم‌های باردار و افراد مسن در ساعاتی از روز که حرارت و دمای هوا خیلی بالاست نباید در معرض گرما قرار گیرند.

انجام خونگیری‌های خاص مثل حجامت و فصد درهوای گرم تابستان نباید­ انجام شود.

در برخورد با فرد گرمازده پا‌های او را بالاتر از سطح بدن قرار داده و لباس‌های او را کم کنید. از گرفتن دوش آب خیلی سرد به دلیل ایجاد شوک ناگهانی و قرار گرفتن در معرض باد مستقیم کولر خودداری کنید. هم‌چنین از نوشیدن مایعات بسیار سرد پرهیز کنید.­ ­اسپری‌کردن گلاب بر سر، صورت و جلوی گردن یا گذاشتن پارچه آغشته به گلاب بر روی سر در رفع گرمازدگی موثر است.

انتهای پیام

مردم فریب روغن‌های گیاهی با قیمت‌های گزاف به‌نام دافع حشرات تب دنگی را نخورند

مدیرکل امور فراورده‌های آرایشی و بهداشتی سازمان غذا‌و‌دارو گفت:

محصولات دافع حشرات برای کودکان زیر دو سال قابل‌استفاده نیست؛ برای این کودکان استفاده از پشه‌بند، لباس‌های پوشیده و با رنگ روشن توصیه شده است، چرا که این پشه بیشتر جذب پوشش تیره می‌‌شود.

باتوجه‌ به این‌که پشه عامل بیماری تب دنگی بیشتر جذب آب شیرین می‌‌شود و در آن‌جا تخم‌ گذاری می‌‌کند، مردم باید دسترسی این پشه را به آب شیرین و راکد کم کنند تا میزان تخم‌‌گذاری و زادوولد آن به حداقل برسد؛ به‌‌عنوان‌ مثال آب جمع‌شده در زیر گلدان‌‌ها باید حذف شود.

حتی گفته می‌‌شود این پشه می‌‌تواند در درب بطری‌‌های آب نیز تخم‌‌گذاری کند؛ بنابراین هرگونه ازبین‌ بردن دسترسی به آب شیرین راکد، باعث جلوگیری از زادوولد این پشه و پیشگیری از بیماری تب دنگی خواهد شد.

دکتر محمود آل بویه با تاکید بر این‌که تبلیغات فروش انواع محصولات دفع‌‌کننده حشره عامل بیماری تب دنگی با قیمت‌‌های گزاف در فضای مجازی غیرواقعی است، به مردم توصیه کرد که به‌‌هیچ‌ وجه این محصولات را از فضای مجازی تهیه نکنند، چراکه در برخی موارد دیده شده است که روغن‌‌های گیاهی با قیمت‌‌های بسیار گزاف به‌‌عنوان دفع‌‌کننده این پشه معرفی و عرضه می‌‌شود؛ بنابراین تنها مرجع مطمئن خرید دافع حشرات داروخانه‌ ها هستند.

انتهای پیام

عملکرد موفق ژن‌درمانی فایزر در کاهش میزان خونریزی مبتلایان به هموفیلی A

فایزر  اعلام کرد که در یک مطالعه فاز نهایی ژن‌درمانی این شرکت برای هموفیلی A به‌طوری قابل‌توجه تعداد عودهای خونریزی سالانه را در بیماران مبتلا به این اختلال نادر کاهش داد و عملکرد بهتری نسبت به درمان استاندارد فعلی داشت.

این داده‌ها فایزر را یک قدم به کسب تاییدیه سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) برای دومین ژن‌درمانی این شرکت برای درمان هموفیلی نزدیک‌تر می‌کند.

فایزر در ماه آوریل تاییدیه FDA را برای ژن‌درمانی BEQVEZ در بزرگسالان مبتلا به هموفیلی B که یک اختلال خونریزی نادر است، دریافت کرد.

اگر ژن‌درمانی هموفیلی A فایزر تایید شود با ژن‌درمانی یک‌نوبته Roctavian شرکت بایومارین فارماسوتیکال که در سال ۲۰۲۳ مورد تایید FDA قرار گرفت و قیمت آن ۲.۹ میلیون دلار است، رقابت خواهد کرد.

در حال‌حاضر، درمان استاندارد مراقبت برای بیماران هموفیلی A، تعویض روتین پروتئین لخته‌کننده فاکتور ۸ است.

انتهای پیام

انتشار این مطلب با ذکر منبع «دنیای سلامت و دارو» بلامانع است.

اثرات گرمای شدید بر داروها

داروها در شرایط کلی می‌توانند حساسیت بیماران به گرما را از طریق اختلال در واکنش بدن به دمای بالا با تغییر در توانایی تعریق و یا میزان جریان خون افزایش دهند. امواج گرما هم‌چنین خطر خرابیِ تقریبا همه داروها اعم از کپسول‌ها، اسپری‌ها، قرص‌ها، شربت‌ها یا سایر اَشکال دارویی را در صورتی‌که در محدوده دمایی خاصی نگهداری نشوند افزایش می‌دهد.

داروهایی که باعث بالا رفتن میزان حساسیت به گرما می‌شوند عبارتند از 👇👇

* داروهای فشار خون و نارسایی قلب

*داروهای آلرژی

*داروهای اعصاب و روان

*داروهای تیروئید

گرما و سرمای شدید می‌توانند به‌طوری قابل توجه اثربخشی داروهای تجویزی و بدون نسخه را تغییر دهند.

برخی از داروها تا دمای ۳۰ درجه سانتیگراد را تحمل می کنند، اما به‌طور کلی بسته به نوع دارو باید آن‌ها را در دمای (۱۵ تا ۷۷ درجه سانتیگراد) و در مکانی خشک و خنک و به دور از نور خورشید نگهداری کرد. دستورالعمل‌های نگهداری هر دارو را می‌توان در وب‌سایت‌های سازنده آن پیدا کرد.

 اگر داروها از طریق پست سفارش داده شوند، نباید ساعت‌ها در خودروهای زیرآفتاب داغ یا صندوق‌های پستی داغ گذاشته شوند.

به گفته کارشناسان، بیماران باید با پزشک خود در مورد میزان دُز مصرفی برخی داروها در هوای گرم مشورت کنند و با هیدراته‌ماندن، به‌همراه داشتن بادبزن یا پنکه دستی و جست‌و‌جوی سایه یا تهویه مطبوع، بدن خود را از دمای بالا حفظ کنند.

انتهای پیام

انتشار این مطلب با ذکر منبع «دنیای سلامت و دارو» بلامانع است.

با نوشیدن روزانه چای ماچا چه اتفاقی برای بدن می‌ا‌فتد؟

ماچا نوعی پودر چای سبز است که از برگ‌های گیاه کاملیا سیننسیس تهیه می‌شود. چیزی که این چای را از سایر انواع چای سبز متمایز می‌کند فرآیند کشت منحصر به فرد آن است. در طول فرآیند رشد، بوته‌های این گیاه را با بامبو می‌پوشانند تا برگ‌های ظریف‌اش از نور مستقیم خورشید محافظت شود. این روش باعث می‌شود که برگ‌های این چای مقادیر بیشتری از ترکیبات مفید از جمله کلروفیل و ال-تیانین تولید کنند.

۱ قاشق غذاخوری پودر سبز چای ماچا حاوی: ۳ گرم کالری- ۱ گرم پروتئین- ۰ گرم چربی- ۰ گرم کربوهیدرات- ۰ گرم قند- و ۱ گرم فیبر است.

ماچا یک نوشیدنی کم‌کالری با ویتامین‌ها و مواد معدنی کمی است. با این‌حال، منبع قابل‌توجهی از آنتی‌اکسیدان و ترکیبات زیست‌کنش‌ور از جمله ال-تیانین، کوئرستین، کاتچین، کافئین و کلروفیل مسئول فواید محتلف ماچا برای سلامتی هستند.

ماچا برای قرن‌ها یک بخش جدایی‌ناپذیر از مراسم چای ژاپنی بوده است. چای ماچا حاوی چندین ترکیب کلیدی است که احتمالا به طیف وسیعی از مزایای سلامتی به شرح زیر کمک می‌کند:

*تقویت عملکرد مفز

* کاهش خطر ابتلا به سرطان به‌دلیل غلظت بالایی از آنتی‌اکسیدان

*کاهش خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی و سکته

*حمایت از سلامت روده

*کمک به افزایش احساس آرامش

*کمک به مدیریت قند خون

*کمک به کاهش وزن از طریق فرآیندی به نام ترموژنز

عوارض جانبی احتمالی و اقدامات احتیاطی

اگرچه ماچا معمولاً برای مصرف بی‌خطر است و توسط اکثر افراد به‌خوبی تحمل می‌شود، اما محتوای کافئین آن ممکن است در برخی افراد عوارض جانبی ایجاد کند و در افراد حساس به کافئین باعث اضطراب، تحریک‌پذیری، بی‌خوابی یا سردرد شود.

علاوه‌بر این، دُزهای بالای ماچا ممکن است بر عملکرد آنزیم‌های کبدی و مسیرهای سم‌زدایی در بدن تأثیر بگذارد. در نتیجه این می‌تواند با برخی داروها تداخل ایجاد کند. بنابراین، اگر بیمار هستید و دارو مصرف می‌کنید به‌منظور اطمینان از بی‌خطر بودن ماچا با یک ارائه‌دهنده مراقبت‌های بهداشتی مشورت کنید.

انتهای پیام

انتشار این مطلب با ذکر منبع «دنیای سلامت و دارو» بلامانع است.

خطر تغییر رنگ چشم برای افراد سالم

مدیرکل مرکز نظارت و اعتباربخشی امور درمان وزارت بهداشت با بیان این‌که افرادی که چشم سالمی دارند از انجام عمل تغییر رنگ چشم خودداری کنند، گفت:

انجام عمل تغییر رنگ چشم می‌تواند چشم سالم را به چشم معیوب تبدیل کند. به افرادی که چشم سالمی دارند و فقط خواهان تغییر رنگ چشم هستند، توصیه می‌کنم از انجام عمل تغییر رنگ چشم به‌شدت خودداری کنند. عمل تغییر رنگ چشم با تزریق رنگدانه به داخل قرنیه انجام می‌شود و احتمال پخش‌شدن رنگدانه‌ها وجود دارد و این موضوع می‌تواند سبب عوارض متعددی شود.

ممکن است عمل تغییر رنگ چشم سبب احتمال التهاب، عفونت قرنیه و کاهش دید نیز شود. هم‌چنین اگر افرادی که عمل تغییر رنگ چشم انجام دادند، به آب مروارید دچار شوند، جراحی برای این افراد بسیار سخت می‌شود.

دکتر هاشم دریاباری درباره پشتوانه علمی عمل تغییر رنگ چشم افزود: عمل تغییر رنگ چشم برای افراد سالم، پایه و اساس علمی چندان محکمی ندارد.

کادر درمان، انجام عمل تغییر رنگ چشم را به گروهی خاص توصیه می‌کنند. چشم برخی افراد به دلیل ضربه‌خوردن، التهاب یا عفونت، تغییر کرده، به‌نحوی که یک چشم آن‌ها رنگ طبیعی و نرمال دارد و چشم دیگر آن‌ها «سفید» شده است. بروز چنین شرایطی ناخوشایند است و به این افراد توصیه می‌کنیم که عمل تغییر رنگ چشم را برای چشم «سفید» خود انجام دهند.

برخی بیماری‌های ژنتیکی و مادرزادی نیز سبب تغییر رنگ چشم می‌شوند. برخی بیماری‌ها مانند «انیریدیا» و «آلبینیسم» سبب می‌شود که رنگ یک چشم طبیعی یا هر دو چشم غیرطبیعی باشد. انجام عمل تغییر رنگ چشم برای این افراد نیز توصیه می‌شود.

انتهای پیام

خطر افزایش تخلف و اعمال خطا در گزارشات آزمایشکاه‌ها با عدم تغییر تعرفه‌ها 

مهدی انصاری دوگاهه، مدیر کل آزمایشگاه‌های مرجع غذا، دارو و تجهیزات پزشکی سازمان غذا‌و‌دارو با اشاره به چالش تعرفه‌های آزمایشگاه‌های کنترل کیفیت محصولات سلامت گفت:

از سال ۱۳۹۹ تعرفه‌های موجود تغییری نداشته است، در حالی‌که تعرفه‌های جدید در اوایل سال ۱۴۰۲ به معاونت توسعه سازمان اعلام و قرار بود از طریق سازمان برنامه بودجه پیگیری شود اما بنا به دلایل متعدد به تعویق افتاد و ابلاغ نشد.

تعرفه‌های جدید باید در سال ۱۴۰۲ اعلام می‌شد در حالی‌که افزایش تعرفه‌ها در سازمان برنامه و بودجه بر اساس نرخ تورم سالیانه حساب می‌شود و در سه سال منتهی به سال ۱۴۰۲ باید نرخ تورم متوسط سالیانه از ۱۰۰ هزار تومان به ۲۴۵ هزار تومان تغییر پیدا می‌کرده است که اصلاً منطقی نیست و پاسخگوی هزینه تجهیزات و مواد شیمیایی نیست.

در سازمان غذا‌و‌دارو سعی شده تا تعرفه‌ها را واقعی کنیم اما در صورت عدم تحقق امر، این خطر را به همکاران سازمان برنامه بودجه اعلام کرده‌ایم که اگر تغییر تعرفه‌های واقعی را برای آزمایشگاه‌ها اعمال نکنیم خطر تخلف و اعمال خطا در گزارشات آزمایشگاه‌ها افزایش خواهد یافت.

به‌عنوان مثال اگر در آزمایشگاه تشخیص طبی یک آزمایش قندخون به‌دلیل تعرفه کم عددسازی شود فقط یک بیمار را در معرض خطر قرار می‌دهد، در حالی‌که هرگونه خطا در آزمایشگاه کنترل کیفیت محصولات سلامت یک جامعه را در معرض خطر قرار می‌دهد.

در حال‌حاضر آزمایشگاه‌ها در حوزه تعرفه تحت فشار قرار دارند که در صورت افزایش ۱۴۵ درصدی این فشار هم‌چنان ادامه خواهد داشت چرا که تورم در این حوزه بیش از ۵۰۰، ۷۰۰ و حتی ۱۰۰۰ درصد است.

انتهای پیام

اتحادیه اروپا کمک هزینه ۲.۲ میلیارد دلاری دولت هلند را برای ساخت ایزوتوپ‌های پزشکی به‌منظور درمان سرطان تایید کرد

هلند تاییدیه اتحادیه اروپا را برای ۲ میلیارد یورو کمک هزینه دولتی بابت ساخت یک راکتور هسته‌ای به‌منظور تولید ایزوتوپ‌های پزشکی برای درمان سرطان دریافت کرد.

کمیسیون اروپا که به‌عنوان مجری رقابت اتحادیه اروپا عمل می‌کند گفت که این حمایت به تضمین عرضه داروهای ضروری و نجات‌دهنده کمک می‌کند.

هلند یکی از تولیدکنندگان پیشرو ایزوتوپ‌های پزشکی به‌دنبال نگرانی‌هایی مبنی بر پیش‌آمدن کمبود پس از سال ۲۰۳۰، ساخت یک راکتور هسته‌ای جدید را برای ایزوتوپ‌های پزشکی پیشنهاد داد.

این کمک، شامل وام و سهام به مبلغ حدود ۲ میلیارد یورو به یک شرکت تازه تاسیس است که راکتوری را برای تولید ایزوتوپ‌های پزشکی بسازد و سپس آن راکتور و مرکز بهداشت هسته‌ای را به بهره‌برداری برساند.

انتهای پیام

انتشار این مطلب با ذکر منبع «دنیای سلامت و دارو» بلامانع است.

۲۸ ژوئیه؛ روز جهانی هپاتیت 

روز جهانی هپاتیت هر سال در بیست‌و‌هشتم ماه ژوئیه با هدف افزایش آگاهی در مورد هپاتیت ویروسی و تاثیر آن بر سلامت جهانی برگزار می‌شود.

هپاتیت یک بیماری التهاب کبد است که می‌تواند به دلایل مختلفی از جمله مصرف الکل، برخی داروها، اختلالات خودایمنی  و عفونت‌های ویروسی ایجاد شود.

۵ سویه اصلی ویروس هپاتیت وجود دارد: A، B، C، D و E. هپاتیت B و C شایع‌ترین انواع هپاتیت ویروسی هستند که هر کدام راه‌های انتقال و خطرات بالقوه‌ای برای سلامتی دارند و سالانه  منجر به مرگ ۱.۳ میلیون نفر و ۲.۲ میلیون عفونت جدید در جهان می‌شود. از این میان ۸۳ درصد به‌دلیل هپاتیت B و ۱۷ درصد به‌دلیل هپاتیت C ایجاد می‌شود.

✔️موضوع روز جهانی هپاتیت در سال ۲۰۲۴:

«اکنون زمان اقدام است».

انتهای پیام

لزوم پرهیز از تاکید بر مصرف برند خاص شیرخشک

مدیرکل امور فرآورده‌های طبیعی، سنتی و مکمل سازمان غذا‌و‌دارو با تاکید بر این‌که فرمولاسیون و مواد اولیه همه شیرخشک‌های معمولی یکی است، از مردم خواست با اجتناب از استفاده از برندهای خاص خود را به دردسر نیندازند.

دکتر علیرضا رستمی گفت: تفاوت محسوسی در فرمولاسیون و ماده اولیه انواع شیرخشک‌های معمولی وجود ندارد، بنابراین والدین می‌توانند شیرخشک مورد نیاز کودک خود را از انواع برندهای موجود در بازار تهیه کنند.

به‌منظور جلوگیری از بروز مشکل برای خانواده‌ها در تهیه برند خاص از شیرخشک‌های معمولی از کادر سلامت، مشاوران و خانواده‌ها می‌خواهیم که از توصیه به مصرف برند خاص به والدین کودکان خودداری کنند.

در حال‌حاضر ذخیره مناسبی از شیرخشک‌های معمولی در انبارهای شرکت‌های تامین‌کننده و پخش وجود دارد و مشکلی در تامین شیرخشک‌های معمولی نداریم مگر آن‌که افراد بخواهند بر مصرف برند خاصی تاکید کنند.

انتهای پیام

هشدار اورژانس درباره گرمازدگی

بابک یکتاپرست، سخنگوی سازمان اورژانس کشور ضمن هشدار درباره گرمازدگی، علائم و خطرات آن گفت:

گرمازدگی اختلالی است که در تنظیم دمای بدن ایجاد می‌شود. اگر دمای محیط زیاد شود یا بدن نتواند این دمای اضافی را از خود دور کند دمای محیط داخلی تن انسان افزایش می‌یابد و دیگر سلول‌ها قادر به کار کردن نخواهند بود.

ضعف، بیحالی، تشنگی، تعریق، افزایش ضربان قلب، افزایش میزان تنفس، کاهش هوشیاری و حتی مرگ از جمله واکنش‌هایی است که بدن در این حالت از خود نشان می‌دهد.

افراد از تردد در محیط خارج خانه از ساعت ۱۱ صبح تا ۱۷ عصر خودداری کرده و درصورت نیاز حتما از لباس‌های نخی، خنک، رنگ روشن و گشاد استفاده کنند.

اشعه UV برای انسان مفید است و حتی باعث تولید ویتامین دی نیز می‌شود. اما این اشعه دو حالت دارد. حالت اول روی پوست تاثیر گذاشته و حالت دوم روی قرنیه چشم و نقاط عمیق‌تری از پوست اثر می‌گذارد که می‌تواند باعث سوختگی‌های شدید و آسیب به چشم شود. هم‌چنین باعث چین‌و‌چروک پوستی و حتی سرطان می‌شود. توصیه می‌شود از عینک و کلاه آفتابی استفاده شود تا اثرات اشعه UV  کاهش یابد.

انتهای پیام

خودداری از خرید پاستیل‌های باز و فله‌ای

رئیس مرکز ملی تحقیقات حلال سازمان غذا‌و‌‌دارو ضمن تاکید بر اجتناب از خرید پاستیل‌های باز و فله‌ای گفت:

حلیت پاستیل‌های دارای نشان سیب سلامت سازمان غذا‌و‌دارو مورد تایید است.

دکتر حسین رستگار افزود: تنها پاستیل‌هایی که از سازمان غذا‌و‌دارو مجوز دارند از نظر حلیت مورد تایید است و سایر پاستیل‌های بدون مجوز موظف به کسب مجوز سلامت و حلیت از این سازمان برای قابلیت مصرف انسانی می‌باشند.

بسیاری از پاستیل‌های باز و فله بدون مجوز و به‌صورت قاچاق وارد کشور شده‌اند. در این پاستیل‌های باز و فله ممکن است از ژلاتین‌های خوکی و حیوانات غیر حلال دیگر چون ماهی غیر حلال و یا سایر حیوانات غیر حلال استفاده شده باشد.

بیشترین مخاطب مصرف پاستیل کودکان هستند. بهتر است والدین نسبت به مصرف پاستیل‌های غیرمجاز مراقبت نمایند چرا که هم از نظر سلامت و بهداشت زیر سوال هستند و امکان آلودگی با ژلاتین‌های حاصل از موجودات حرام گوشت در آن‌ها وجود دارد هم از منظر حلیت اطمینانی به آن‌ها نیست.

انتهای پیام

افزایش درآمدهای اختصاصی سازمان غذا‌و‌دارو

معاون توسعه و مدیریت منابع سازمان غذا‌و‌دارو از افزایش درآمدهای سازمان غذا‌و‌دارو در سال‌های ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ خبر داد و گفت:

در راستای ایجاد منابع پایدار با الکترونیک‌سازی فرآیند وصول درآمدهای اختصاصی حاصل از اجرای تعرفه‌های ماده ۲۴ در سازمان غذا‌و‌دارو، درآمدهای این سازمان افزایش یافت.

دکتر فرشته میرزازاده با اشاره به اقدامات صورت‌گرفته در حوزه برنامه‌ریزی مالی، بودجه و پایش عملکرد سازمان غذا‌و‌دارو افزود: بر اساس سیاست‌های اعمال‌شده، درآمدهای این سازمان در سال ۱۴۰۱ نسبت به سال از آن قبل افزایش ۳ برابری داشته است.

هم‌چنین با وجود عدم تغییر تعرفه‌های درآمدی در سال ۱۴۰۲، افزایش کنترل داخلی در فرایندهای وصول درآمد موجب افزایش ۱۸ درصدی درآمدهای وصولی این سال نسبت به سال ۱۴۰۱ شده بود.

کنترل و هدایت هدفمند اعتبارات عمرانی معاونت‌های غذا و دارو دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور از طریق سطح‌بندی و ابلاغ شیوه‌نامه عملیاتی شده است. هم‌چنین به‌منظور جلوگیری از اتلاف منابع و تأمین پایدار منابع مالی جهت توسعه و تکمیل زیرساخت‌های عمرانی معاونت‌های غذا و دارو، شیوه‌نامه سطح‌بندی معاونت‌های غذا و دارو دانشگاه‌های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی کشور  ابلاغ شد.

وی با اشاره به لزوم توانمندسازی آزمایشگاه‌های مرجع بر اساس ابلاغ اعتبار به معاونت‌های غذا‌و‌دارو تصریح کرد: این ابلاغ در راستای تجهیز و ارتقا توانمندی آزمایشگاه‌های مرجع معاونت غذا‌و‌دارو کشور بوده است. اعتبارات لازم در راستای توسعه، تکمیل و تجهیز ساختمان معاونت، آزمایشگاه، انبار دارویی و انبار استراتژیک دارو و تجهیزات پزشکی معاونت غذا‌و‌دارو کشور در سال‌های ۱۴۰۲- ۱۴۰۰ نیز ابلاغ شد.

انتهای پیام

داروی آلزایمر شرکت‌های ایسای و بایوژن در اروپا با شکست مواجه شد

نهاد ناظر بر داروی اتحادیه اروپا داروی لِکمبی شرکت‌های ایسای و بایوژن را برای بیماری آلزایمر در مراحل اولیه رد کرده است و می‌گوید خطر جدی تورم مغزی ناشی از مصرف این دارو از تاثیر کوچک آن بر کاهش زوال شناختی بیشتر است.

این تصمیم ضربه‌ای به این دو شرکت‌ وارد می‌کند زیرا این دارو در آمریکا با اقبال عمومی کمی مواجه است. هم‌‍چنین تاییدی است بر پیچیدگی‌های مرتبط با دسته جدیدی از داروها که برای بیماران مبتلا به آلزایمر در مراحل اولیه مفید بوده‌اند اما می‌توانند عوارض جانبی نادر و جدی ایجاد کنند.

این دارو در آمریکا، چین، هنگ کنگ، اسرائیل، ژاپن و کره جنوبی تایید شده و در صورت تایید در اروپا نخستین دارو برای درمان بیماری زوال عصبی به‌جای درمان علائم آن در این قاره می‌شد. نام شیمیایی لِکمبی لِکانِمَب (lecanemab) است.

انتهای پیام

انتشار این مطلب با ذکر منبع «دنیای سلامت و دارو» بلامانع است.

تغییرات در سبک زندگی تقریبا از نیمی از مرگ‌و‌میرهای ناشی از سرطان در بزرگسالان جلوگیری می‌کند

اتخاذ یک سبک زندگی سالم رویکردی توصیه‌شده برای پیشگیری از طیف وسیعی از بیماری‌های مزمن و کاهش عوارض ناشی از مشکلاتی مانند چاقی، فشار خون بالا و دیابت است. یک مطالعه جدید نشان می‌دهد که چنین تغییراتی در شیوه زندگی می‌تواند از حدود ۴۰ درصد موارد جدید سرطان در بزرگسالان ۳۰ سال به بالا و تقریباً نیمی از مرگ‌های مرتبط با سرطان جلوگیری کند.

مطالعه انجمن سرطان آمریکا داده‌های سال ۲۰۱۹ را برای درک نسبت و تعداد موارد سرطان و مرگ‌و‌میر مرتبط با عوامل خطر بالقوه قابل تغییر مانند سیگار کشیدن و اضافه‌وزن، بررسی کرد. پس از آنالیز ۳۰ نوع سرطان و ۱۸ عامل خطر، محققان دریافتند که عوامل سبک زندگی مسئول بیش از نیمی از موارد جدید ۱۹ نوع سرطان است.

در سال ۲۰۲۱ نزدیک به ۱.۸ میلیون مورد جدید سرطان در آمریکا گزارش شد. این مطالعه اشاره کرد که عوامل سبک زندگی  بیش از ۷۰۰ هزار مورد جدید سرطان و بیش از ۲۶۲ هزار مرگ ناشی از سرطان را تشکیل می‌دهد.

سیگار به‌عنوان یک عامل خطر مهم برای ابتلا به سرطان مسئول تقریباً ۲۰ درصد موارد و ۳۰ درصد از کل مرگ‌و‌میرهای ناشی از سرطان است. سیگار خطر ابتلا به سرطان‌های ریه، دهان، دهانه رحم، مثانه، پانکراس، معده، کبد و کلیه‌ها را افزایش می‌دهد. به گفته مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری آمریکا (CDC)، ظرف مدت ۵ تا ۱۰ سال پس از ترک سیگار احتمال ابتلا به سرطان دهان، گلو یا حنجره به نصف کاهش می‌یابد.

به گفته محققان: به این ترتیب، گسترش برنامه‌های جامع کنترل دخانیات می‌تواند بیشترین تاثیر را در کاهش موارد سرطان و مرگ‌و‌میر داشته باشد. در میان سیاست‌های کنترل دخانیات، افزایش قیمت سیگار از طریق مالیات غیرمستقیم بیشترین تاثیر را در آمریکا نشان داده است.

پس از استعمال دخانیات، اضافه‌وزن دومین عامل اصلی است که با حدود ۵ درصد موارد جدید در مردان و تقریبا ۱۱ درصد در زنان، و بیش از یک سوم مرگ‌و‌میرهای ناشی از سرطان‌های آندومتر، کیسه صفرا، مری، کبد و کلیه مرتبط بود.

سایر عوامل مهم خطر ابتلا به سرطان عبارتند از مصرف الکل، رژیم غذایی نامناسب، عدم فعالیت بدنی، قرار گرفتن در معرض اشعه ماوراء بنفش و عفونت‌ها.

طبق تخمین محققان، از همه موارد سرطان و مرگ‌و‌میرها در آمریکا تقریباً ۷ تا ۸ درصد مربوط به اضافه‌وزن، ۴ تا ۵ درصد به مصرف الکل، ۴ درصد به عوامل رژیم غذایی و ۳ درصد به عدم فعالیت بدنی مربوط می‌شود؛ مواردی که که افراد می‌توانند با تغییر در سبک زندگی روزانۀ خود خطر ابتلا به سرطان را کاهش دهند.

انتهای پیام

انتشار این مطلب با ذکر منبع «دنیای سلامت و دارو» بلامانع است.

تولید ۲ محصول دافع پشه آئدس در کشور با تیراژ بالا  

معاون وزیر و رئیس سازمان غذاودارو گفت:

دو مورد از ۴ محصول معرفی‌شده دافع حشرات برای پشه آئدس توسط سازمان بهداشت جهانی در کشور تولید می‌شود و در داروخانه‌ها موجود است.

سازمان بهداشت جهانی ۴ محصول به‌عنوان دافع حشرات را برای پشه آئدس یا همان عامل بیماری تب دنگی معرفی کرده است تا کشورهای دنیا آن را تامین و در دسترس مردم قرار دهند.

فراورده‌های دافع حشره آئدس یا همان عامل بیماری تب دنگی با نام دیت و ۳۵۳۵ IR شناخته می‌شود که اشکال مختلفی از قبیل لوسیون، کرم، قلم و اسپری دارد که نه‌ تنها برای دفع این حشره بلکه برای دفع سایر حشرات از جمله مگس، کنه، ساس و… نیز مطرح و مورد استفاده قرار می‌گیرد.

دکتر سیدحیدر محمدی با اشاره به این‌که تفاوت فرآورده‌های دفع حشرات در ماندگاری آن است، افزود: دوام این محصولات با یکدیگر متفاوت است و بر اساس درصدی که دارند، می‌توانند ماندگاری متفاوتی داشته باشند. هم‌چنین در صورتی‌که درصد هر یک از این محصولات از حدی بالاتر رود باعث ایجاد حساسیت پوستی می‌شود؛ بنابراین توصیه می‌شود که قبل از مصرف حتماً برچسب روی فرآورده‌ها بادقت مطالعه و یا با داروساز مستقر در داروخانه در مورد نحوه استفاده از این محصولات مشورت شود.

بر اساس تمهیدات اندیشیده‌‌شده و با همکاری تولیدکنندگان، دو محصول دفع پشه آئدس با تیراژ بسیار بالا تولید و به بازار عرضه می‌شود تا مشکلی در تهیه آن وجود نداشته باشد.

انتهای پیام

هشدار درباره قرارگرفتن در معرض تابش پرتوهای بنفش خورشیدی از ساعت ۱۰ صبح تا ۱۶

مدیر برنامه بهداشت پرتوهای وزارت بهداشت درباره قرارگرفتن در معرض تابش پرتوهای بنفش خورشیدی از ساعت ۱۰ صبح تا ۱۶ هم‌زمان با گرمای تابستانی این روزها هشدار داد و گفت:

سرطان پوست، آب مروارید، و پیرپوستی زودرس از عوارض پرتوگیری است.

سازمان جهانی بهداشت تاکید دارد افراد در شرایط افزایش شدت پرتوهای فرابنفش تا حد امکان در معرض نور خورشید قرار نگیرند. استفاده از کلاه لبه‌دار با لبه ۷ سانت، عینک مناسب، و نوشیدن آب فراوان برای حفاظت در برابر پرتوگیری نور خورشید توصیه شده است.

انتهای پیام

معافیت تمدید پروانه‌های ثبت از کمیسیون

مدیرکل فرآورده‌های طبیعی، سنتی و مکمل سازمان غذا‌و‌دارو گفت:

در چهار ماه اخیر حرکت ما بیشتر به سمت همگرایی، همفکری، توسعه ارتباطات و تبیین رویکردهای جدید اداره کل بوده است.

در طول این مدت سعی کردیم سه رویکرد اساسی ساختارسازی، فرایندسازی و نفرسازی (پرسنل‌سازی) را مد نظر داشته باشیم. در همین راستا و در جهت فرایندسازی، اقدامات لازم برای اخذ استانداردهای ایزو ۹۰۰۱  و ایجاد الزامات آن انجام شده و با ادامه این مسیر، این استاندارد طی چند ماه دیگر اخذ می‌شود.

دکتر علیرضا رستمی با اشاره به فرم مخصوص ایجاد شده برای مجوز صادرات، تخصیص ارز و نظایر آن افزود: در مسائل مختلف تسهیل‌گری تولید، اصلاح فرایندهایی را در نظر گرفتیم؛ به‌عنوان مثال در این راستا اعتبار پروانه‌های ساخت را از دو سال به چهار سال رساندیم و هم‌چنین تمدید پروانه‌های ثبت را از کمیسیون معاف کردیم.

وی با تاکید بر لزوم تغییر نگاه سنتی و سیستم ارجاع‌دهنده به سیستمی مدرن، رو به جلو و تمام‌کننده تصریح کرد: تلاش‌های‌مان نیز در همین راستاست و تفویض تمدید پروانه‌ها به دانشگاه‌ها و تمدید پروانه تاسیس بدون نیاز به کمیسیون و دیگر موارد نیز در همین راستا انجام شده است.

مدیرکل فرآورده‌های طبیعی، سنتی و مکمل سازمان غذا‌و‌دارو هم‌چنین به صدرو ۱۰ بخشنامه جهش تولید در اداره کل فرآورده‌های طبیعی، سنتی و مکمل اشاره کرد و گفت: به‌عنوان اولین اداره کل در سازمان، پیش‌نویس دستورالعمل‌های‌مان را یک ماه قبل از ابلاغ روی سایت منتشر می‌کنیم. به این ترتیب در راستای اصول حاکمیت خوب، در طول این چند ماه بیش از ۴۰ پیش‌نویس را در سایت منتشر کرده‌ایم.

به‌زودی به‌منظور پاسخگویی به سوالات «چت بات هوشمند» را خواهیم داشت.

انتهای پیام

فرآورده چربی‌سوز «جلبک و بلوبری» غیرمجاز اعلام شد

روابط عمومی سازمان غذا‌و‌دارو اعلام کرد:

فرآورده لاغری چربی‌سوز «جلبک و بلوبری» غیرمجاز بوده و دستور جمع‌آوری آن صادر شده است.

روابط عمومی سازمان غذا‌و‌دارو هم‌چنین ضمن اعلام هشدار نسبت به عدم‌مصرف محصول لاغرکننده و چربی‌سوز «جلبک و بلوبری» با ادعای درمانی خاطرنشان کرد که استفاده از فرآورده‌های طبیعی، سنتی و مکمل تقلبی و غیرمجاز سلامتی افراد را به خطر انداخته و با توجه به اهمیت موضوع، اداره کل فرآورده‌های سنتی و مکمل دستور جمع‌آوری این فرآروده غیرمجاز را داده است.

توصیه می‌شود مردم برای حفظ سلامت خود و خانواده، فرآورده‌های سلامت‌محور را از مراکز معتبر (داروخانه) تهیه و برای اطمینان از سلامت محصولات، اصالت آن را از سامانه تی‌تک ttac.ir استعلام کنند.

انتهای پیام

دفاع از مدل کسب و کار خود در برابر اتهام افزایش هزینه‌های بیماران

واسطه‌های صنعت داروسازی آمریکا از نقشِ خود در سیستم مراقبت‌های بهداشتی در جلسه استماع کنگره در روز سه‌شنبه دفاع کردند. اعضای کمیته، آن‌ها را متهم کرده بودند که بیماران را به‌سمت درمان‌های گران‌قیمت سوق می‌دهند، حتی زمانی که گزینه‌های کم‌هزینه در دسترس هستند.

گزارش کمیته نظارت و پاسخگویی مجلس نمایندگان که اوایل روز سه‌شنبه منتشر شد، حاکی از آن بود که شواهدی پیدا شده که نشان می‌دهد این شرکت‌های مدیریت دریافتی داروخانه‌ها (PBM)، شرکت‌های داروسازی را مجبور می‌کنند برای قرار دادن داروهای برند خود در موقعیت مطلوب در فهرست داروهای تحت‌پوشش طرح‌های بیمه‌ای مختلف، تخفیف پرداخت کنند.

در شهادت در مقابل کمیته، مدیران سه شرکت برتر مدیریت دریافتی آمریکا گفتند که مدل‌های تجاری آن‌ها موجب صرفه‌جویی در هزینه‌های بیمه‌شدگان از جمله اعضای اتحادیه‌های کارگری می‌شود.

آن‌ها “سوءاستفاده از حق ثبت اختراع” توسط تولیدکنندگان دارو را که عرضه داروهای ژنریک ارزان‌تر و داروهای بایوسیمیلار را به تاخیر می‌اندازد، عامل افزایش هزینه‌های مصرف‌کنندگان دانستند و افزودند که قیمت عرضه داروهای جدید نیز یک مسئله است.

مدیران صنعت داروسازی به‌نوبه خود بارها گفته‌اند که PMBها مقصر هزینه‌های بالای داروهای تجویزی هستند.

انتهای پیام

انتشار این مطلب با ذکر منبع «دنیای سلامت و دارو» بلامانع است.

دانشمندان ژاپنی با پوست زنده چهره ربات را خندان کردند

دانشمندان ژاپنی راهی ابداع کرده‌اند که بافت زنده پوست را به صورت‌های روباتیک متصل کرده و آن‌ها را به “لبخند” تبدیل می‌کند.

محققان دانشگاه توکیو سلول‌های پوست انسان را به‌شکل صورت رشد دادند و با استفاده از اتصالات رباط‌مانند تعبیه‌شده آن را به شکل “خنده” درآوردند.

شوجی تاکوچی، محقق ارشد این پژوهش گفت: نتیجه، اگرچه ترسناک است، اما گام مهمی در جهت ساخت ربات‌های شبیه‌تر به موجودات زنده است. با اتصال این محرک‌ها و پیوندها، برای اولین بار امکان دستکاری پوست زنده فراهم شد.

ربات خندان، که در مطالعه‌ای که ماه گذشته در نشریه Cell Reports Physical Science منتشر شد، حاصل یک دهه تحقیقات تاکوچی و آزمایشگاه او در مورد بهترین روش ترکیب ماشین‌های بیولوژیکی و مصنوعی است.

تاکوچی گفت که بافت زنده مزایای بی‌شماری نسبت به فلزات و پلاستیک‌ها دارد که از کارایی انرژی مغز و ماهیچه‌ها تا توانایی پوست برای ترمیم خود را شامل می‌شود.

با نگاهی به آینده، هدف محققان افزودن عناصر بیشتری به پوست رشد یافته در آزمایشگاه، از جمله سیستم گردش خون و اعصاب است. این امر می‌تواند منجر به پلتفرم‌های تست ایمن‌تر برای لوازم آرایشی و داروهای جذب‌شده از طریق پوست شود. هم‌چنین می‌تواند پوشش‌های واقعی‌تر و کاربردی‌تری برای روبات‌ها تولید کند.

انتهای پیام

انتشار این مطلب با ذکر منبع «دنیای سلامت و دارو» بلامانع است.

کوتاه‌ترین مسیر برای تهیه داروهای تک نسخه‌ای

دکتر نازیلا یوسفی، دبیر کارگروه بررسی و تدوین فهرست دارویی ایران گفت:

در راستای حرکت به‌سمت دولت الکترونیک و تسهیل فرایندها، ثبت درخواست داروهای تک‌نسخه‌ای توسط فرد متقاضی از منزل و در سامانه میز خدمت الکترونیک سازمان غذا‌و‌دارو به آدرس https://khedmat.fda.gov.ir انجام می‌شود.

با توجه به این‌که از بهمن ماه سال ۱۴۰۲ بررسی اولیه این درخواست‌ها و تکمیل مستندات به معاونت‌های غذا‌و‌داروی تهران، مراکز استان‌ها و شهرستان‌های دارای دانشگاه علوم پزشکی واگذار شده است، متقاضیان این داروها پس از ثبت درخواست خود علاوه‌بر این‌که می‌توانند با نام کاربری خود وارد سامانه شوند و فرایند تایید درخواست خود را پیگیری کنند. هم‌چنین در صورت نیاز می‌توانند از معاونت‌های غذا‌و‌داروی محل سکونت خود برای ثبت و پیگیری درخواست‌ها کمک بگیرند.

فرم درخواست داروی موردی و راهنمای ثبت درخواست، در تارنمای سازمان غذا و دارو به آدرس https://fda.gov.ir   از مسیر: خانه –> میز خدمت –> ثبت درخواست در سامانه خدمت –> راهنمای ثبت درخواست داروی تک‌نسخه‌ای، قابل‌مشاهده و دانلود است.

پس از مرحله‌ تایید نیازی به تماس تلفنی یا مراجعه حضوری به سازمان نیست و تمامی امور از طریق سامانه میز خدمت الکترونیک و معاونت‌های غذا و دارو قابل‌پیگیری خواهد بود.

بعد از تایید درخواست نیز با متقاضی جهت راهنمایی درخصوص نحوه تامین از طرف معاونت برنامه‌ریزی اداره کل دارو تماس گرفته خواهد شد. درغیر این‌صورت متقاضی می‌تواند جهت راهنمایی درخصوص نحوه دریافت دارو با معاونت مذکور تماس حاصل کند.

انتهای پیام

ارتباط رژیم غذایی در دوران بارداری و نقش آن در احتمال ابتلای فرزندان به اوتیسم 

تیم کوچکی از متخصصان بهداشت عمومی دانشگاه گلاسکو و مؤسسه بهداشت عمومی نروژ، ارتباط احتمالی بین برخی موارد اوتیسم و رژیم غذایی در دوران بارداری را گزارش دادند.

این تیم، اطلاعات موجود در دو پایگاه داده بزرگ از اطلاعات پزشکی ۹۵ هزار مادر و دختر را در نروژ و انگلستان در سال‌های ۲۰۰۲ تا ۲۰۰۸ و ۱۹۹۰ تا ۱۹۹۲ آنالیز کردند.

نتایج این مطالعه که در نشریه JAMA Network Open منتشر شده است نشان داد زنانی که از یک رژیم غذایی سالم (مصرف منظم سبزیجات، انواع میوه، آجیل، ماهی، غلات کامل، حذف غذاهای پرچرب و فرآوری‌شده، نوشابه‌ها و کربوهیدرات‌های تصفیه‌شده)، پیروی می‌کردند ۲۲ درصد کمتر از زنانی که از یک رژیم غذایی نه‌چندان سالم پیروی می‌کردند احتمال تولد فرزند مبتلا به اوتیسم در آن‌ها وجود داشت.

هم‌چنین کودکانی که از مادرانی متولد شدند که در دوران بارداری منظما از رژیم غذایی سالم استفاده می‌کردند، صرفنظر از اوتیسم، ۲۴ درصد کمتر در معرض مشکلات اجتماعی و / یا ارتباطی قرار داشتند.

تحقیقات قبلی نشان داده است که به‌نظر می رسد رژیم غذایی، عوامل ژنتیکی و محیطی در ایجاد اوتیسم در کودکان در حالی‌که هنوز در رحم هستند، دخیل است، اگرچه علت دقیق آن هنوز ناشناخته باقی مانده است.

انتهای پیام

انتشار این مطلب با ذکر منبع «دنیای سلامت و دارو» بلامانع است.

داروی کاهش وزن وگووی برای کاهش خطرات قلبی در بریتانیا تایید شد

آژانس نظارتی داروها و محصولات بهداشتی بریتانیا (MHRA) روز سه‌شنبه اعلام کرد که داروی کاهش وزن وگووی شرکت نووُ نوردیسک را برای استفاده در بزرگسالان دارای اضافه‌وزن یا چاق به‌منظور کاهش خطرات مشکلات قلبی جدی یا سکته تایید کرده است.

تاییدیه این آژانس در پی تایید مشابهی از سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) در ماه مارس است. بدین‌ترتیب داروی وگووی به نخستین داروی کاهش وزن GLP-۱ تبدیل شد که برای پیشگیری از حوادث قلبی‌عروقی در افراد مبتلا به چاقی تجویز می‌شود.

بر اساس گزارش بنیاد قلب بریتانیا بیش از ۷.۶ میلیون نفر در این کشور با بیماری‌های قلبی‌عروقی زندگی می‌کنند و از هر ۶ مرگ‌و‌میر ناشی از بیماری‌های قلبی و گردش خون یک مرگ با شاخص توده بدنی بالا مرتبط است.

تاییدیه MHRA بر اساس نتایج یک کارآزمایی بود که نشان داد داروی وگووی خطر حوادث قلبی‌عروقی مهم مانند حمله قلبی و سکته را تا ۲۰ درصد در مقایسه با دارونما کاهش داد.

انتهای پیام

انتشار این مطلب با ذکر منبع «دنیای سلامت و دارو» بلامانع است.