چرا مصرف همزمان داروهای خوابآور و آرامبخش با آنتیهیستامینها در سالمندان خطرناک است؟
داروهای آرامبخش و خوابآور از گروه بنزودیازپینها مانند دیازپام، آلپرازولام، لورازپام و کلونازپام با کاهش فعالیت دستگاه عصبی مرکزی، موجب آرامش، خوابآلودگی و شلشدن عضلات میشوند. در مقابل، بسیاری از آنتیهیستامینهای نسل اول که بهطور شایع برای سرماخوردگی، آلرژی یا خارش استفاده میشوند از جمله دیفنهیدرامین، کلرفنیرامین، پرومتازین و هیدروکسیزین علاوه بر اثرات ضدحساسیت، خاصیت خوابآوری و اثرات آنتیکولینرژیک قابلتوجهی دارند.
مصرف همزمان این دو گروه دارویی باعث تشدید تجمعی اثرات تضعیفکننده سیستم عصبی مرکزی میشود؛ بهطوریکه خوابآلودگی شدید، کندی واکنشها، اختلال شناختی و کاهش تعادل بهطور چشمگیری افزایش مییابد.
تداخل دارویی در سالمندان
دکتر «لاله محمودی»، عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، با اشاره به پیامدهای بالینی این تداخل دارویی بهویژه در سالمندان، اظهار کرد: این افراد در صورت مصرف همزمان بنزودیازپینها و آنتیهیستامینهای نسل اول، بیش از دیگران در معرض خوابآلودگی شدید، اختلال حافظه، گیجی(دلیریوم)، کاهش تمرکز، کندی پاسخهای حرکتی، افت فشار خون، سرگیجه و افزایش خطر سقوط و شکستگی لگن قرار دارند.
وی افزود: در موارد شدید، حتی خطر سرکوب تنفسی نیز مطرح است؛ چرا که با افزایش سن، عملکرد کبد و کلیه کاهش مییابد، نیمهعمر داروها طولانیتر میشود و مغز سالمندان نسبت به داروهای آرامبخش حساستر است؛ به همین دلیل، ترکیب این دو گروه دارویی در بسیاری از راهنماهای معتبر سالمندی، از جمله معیار Beers، بهعنوان «مصرف بالقوه نامناسب» طبقهبندی شده است.
سالمندان داروهای بدون نسخه را با مشورت پزشک استفاده کنند
دکتر محمودی ادامه داد: نکته نگرانکننده آن است که بسیاری از بیماران سالمند، بدون اطلاع از این تداخل، هنگام مصرف داروهای خوابآور یا ضداضطراب، بهطور خودسرانه از داروهای سرماخوردگی یا ضدحساسیت بدون نسخه (OTC) استفاده میکنند، در حالی که همین داروهای بهظاهر ساده میتوانند خطر بستریشدن یا زمینخوردن را بهطور قابلتوجهی افزایش دهند.
وی توصیه کرد که سالمندان از مصرف همزمان بنزودیازپینها و آنتیهیستامینهای نسل اول بدون مشورت با پزشک یا داروساز خودداری کنند؛ در صورت نیاز به درمان آلرژی، آنتیهیستامینهای نسل دوم که خوابآوری کمتری دارند مانند لوراتادین یا فکسوفنادین ارجح تر است؛ هرچند برخی داروها مانند ستیریزین نیز در بعضی افراد میتواند خوابآور باشد.
این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیرازدر پایان یاد آور شد: در صورت بروز خوابآلودگی غیرعادی، گیجی یا اختلال تعادل، با تیم درمانی مشورت شود؛ در بسیاری از موارد، پیشگیری از سقوط یا بروز عوارض جدی در سالمندان تنها با یک مشاوره ساده با داروساز امکانپذیر است./وبدا/
انتهای پیام
